Najnowsza edycja OECD Digital Education Outlook 2026 („Exploring Effective Uses of Generative AI in Education”) to pierwsza tak rozległa próba zebrania empirycznych dowodów na temat skutków używania generatywnej AI (GenAI) w edukacji. Raport opiera się na ponad 70 badaniach naukowych, eksperymentach pedagogicznych oraz danych z międzynarodowego badania nauczycieli TALIS 2024. Pokazuje, gdzie AI faktycznie wspiera uczenie się, a gdzie mu może zaszkodzić i jak systemy edukacyjne mogą projektować jej  wdrożenie i nim racjonalnie sterować.

Główna teza. Sukces w wykonaniu zadania z pomocą AI nie oznacza automatycznie uczenia się. Bez pedagogicznego rusztowania i jasno określonego celu używanie ogólnodostępnych narzędzi AI (jak ChatGPT, Gemini czy Claude) prowadzi do poznawczego odciążenia („cognitive offloading”) – uczennice i uczniowie wyglądają na sprawniejszych i szybszych w rozwiązywaniu zadań, ale realnie uczą się mniej. Uniwersalne narzędzia AI mogą przekształcić uczniów w pasywnych konsumentów, a nauczycieli w zwykłych “nadzorców” tego procesu. Jakie jest więc główne wyzwanie dla decydentów: zapewnić, by AI była partnerem i facylitatorem  uczenia się, a nie drogą na skróty, która pozwala uciec od nauki.