18 marca przedstawiciele SOS dla Edukacji przekażą do Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego założenia do projektu rozporządzenia zmieniającego standard kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, przygotowanego we współpracy ze środowiskiem akademickim, nauczycielskim oraz organizacji społecznych
Dokument jest efektem oddolnej współpracy ekspertów, którzy w ostatnich miesiącach wspólnie pracowali nad propozycjami zmian w obowiązujących przepisach. Celem tej inicjatywy jest zaproponowanie takich rozwiązań prawnych, które pozwolą lepiej przygotowywać przyszłych nauczycieli do realnych wyzwań współczesnej szkoły oraz zwiększą autonomię uczelni w projektowaniu programów studiów.
Rozmowa o zmianach w kształceniu nauczycieli została uruchomiona w momencie, gdy w Polsce zaczęto szerzej mówić o planowanej przez rząd reformie Kompas jutra. W środowisku edukacyjnym zawrzało i szybko pojawiło się przekonanie, że nie da się skutecznie zmieniać szkoły bez równoczesnej refleksji nad tym, jak przygotowujemy nauczycieli do zawodu. Dlatego debata o reformie edukacji została uzupełniona przez SOS dla Edukacji o pytanie o przyszłość studiów nauczycielskich.
W styczniu 2025 roku, w ramach prac eksperckich SOS dla Edukacji, opublikowano ekspertyzę poświęconą temu zagadnieniu, stawiając fundamentalne pytanie: jak z jednej strony kształcić a z drugiej wspierać doskonalenie nauczycieli w Polsce, aby byli przygotowani do pracy w zmieniającej się szkole? Przekazywane obecnie założenia są kolejnym krokiem tej oddolnej pracy i próbą przełożenia wniosków z debaty środowiskowej na konkretne propozycje regulacyjne.
Wśród najważniejszych proponowanych kierunków zmian znajdują się m.in.:
- wprowadzenie jednolitego standardu kształcenia nauczycieli, zamiast trzech odrębnych standardów funkcjonujących obecnie – pomoże to uporządkować aktualny dokument, przerośnięty treściowo, w którym jest wiele błędów, w którym nie widzą się dobrze poszczególne części;
- odejście od nadmiernej szczegółowości efektów uczenia się, tak aby standard określał ramy kształcenia, a nie szczegółowy program studiów – dzięki czemu uczelnia będzie mogła bardziej elastycznie reagować na potrzeby szkoły;
- większa autonomia uczelni w projektowaniu programów studiów poprzez określenie grup zajęć zamiast szczegółowych list przedmiotów;
- pozostawienie części godzin zajęć do dyspozycji uczelni, aby mogły one lepiej dopasowywać program studiów do potrzeb studentów i wyzwań współczesnej szkoły.
Propozycja podkreśla również, że zmianom w standardzie kształcenia nauczycieli powinna towarzyszyć odpowiednia nowelizacja przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.
Przekazywany dokument jest rezultatem dialogu wielu środowisk zaangażowanych w rozwój edukacji i stanowi przykład oddolnego procesu wypracowywania rozwiązań dla systemu oświaty.