VI Szczyt dla Edukacji 3 grudnia 2025 r. zgromadził w Samym Centrum Wszechświata, niezwykłym miejscu na warszawskiej Woli, liczne grono – ponad 170 nauczycielek i nauczycieli, dyrektorów i dyrektorek szkół, ekspertów edukacyjnych i przedstawicieli władz oświatowych. Pod hasłem „Edukacja w centrum. Bo szkoła nie może czekać” członkowie sieci organizacji społecznych zrzeszonych w SOS dla Edukacji jak co roku spotkali się z reprezentantami wszystkich podmiotów tworzących polski system oświaty, aby wspólnie zastanowić się nad jego głównymi wyzwaniami i praktycznymi krokami, które mogą przyspieszyć jego naprawę i rozwój.
Szczyt miał szczególne znaczenie — stworzył przestrzeń otwartego dialogu środowisk edukacyjnych z władzami na temat modelu wdrażania reformy Kompas Jutra, a zarazem oficjalnie inaugurował i prezentował działalność Obywatelskiego Think Tanku SOS. Ta nowa struktura ma stanowić eksperckie zaplecze do analizy polityki edukacyjnej, rozpoznawania problemów i szukania optymalnych rozwiązań, a także partycypacyjnego współtworzenia zmian.
W trakcie Szczytu dla Edukacji odbyło się także wręczenie nagród w konkursie “Dbamy o klimat w szkole”, a szkołylaureatki , pochodzące głównie z małych miejscowości, przedstawiły swoje dobre praktyki w budowaniu takich relacji i więzi w szkole, które pomagają się uczyć, wzmacniają sprawczość uczniów i budują wspólnotę.
W poniższym opracowaniu prezentujemy kluczowe tematy dyskusji, które toczyły się podczas szczytu. Panele plenarne koncentrowały się na strategicznych systemowych wyzwaniach: zmianie demograficznej i konieczności elastycznej polityki oświatowej dostosowanej do lokalnych potrzeb, potrzebie budowania samorządu nauczycielskiego, dobrostanu uczniów i nauczycieli oraz nowym modelu kształcenia przyszłych nauczycieli.
W spotkaniu uczestniczyła Minister Barbara Nowacka, prezentując kierunki reformy, nawiązując do Obywatelskiego Paktu dla Edukacji, który SOS stworzyło w 2022 r. Eksperci z MEN, w tym wiceministry Katarzyna Lubnauer i Paulina Piechna- Więckiewicz, szefowie Instytutu Badań Edukacyjnych i Ośrodka Rozwoju Edukacji, a także przedstawiciele samorządów lokalnych, wyższych uczelni, szkół i organizacji społecznych analizowali praktyczne problemy związane z obecnym stanem polskiej szkoły i nadchodzącymi zmianami.
Grupy robocze przełożyły te dyskusje na konkretne rekomendacje. Grupa zajmująca się bezpieczeństwem i odpornością szkół wskazuje na konieczność budowania rezyliencji w obliczu wielowymiarowych wyzwań — od zagrożeń klimatycznych przez cyberprzestrzeń po kryzysy zdrowia psychicznego. Grupa poświęcona relacjom w szkołach podkreśla znaczenie dialogu, zaufania i elastyczności jako fundamentu dobrego klimatu.
Zespół zajmujący się kształceniem nauczycieli postuluje głęboką reformę standardów — mniej regulacji, więcej autonomii uczelni, i rzeczywistą integrację teorii z praktyką, w tym godne wynagrodzenie dla mentorów praktyk studenckich. Wreszcie, grupa zajmująca się edukacją obywatelską wskazuje na potrzebę systematycznego finansowania programów wspierających szkoły i sieciowania nauczycieli EO, aby nowy przedmiot pomógł angażować młodych ludzi w obywatelskie działania, pozwolił szkołom wyjść z rutynowych i nieskutecznych praktyk, a równocześnie przeciwdziałał rosnącej polaryzacji w klasach i całym społeczeństwie.
Przesłanie całego szczytu było jasne: niezbędne jest rzeczywiste uspołecznienie reformy oraz inwestycje w kadrę nauczycielską — chodzi nie tylko o poprawę wynagrodzeń, ale także troskę o warunki pracy, rozwój kompetencji dydaktycznych i wychowawczych oraz dobrostan.
Dodatkowo, kończący spotkanie wykład profesora Stanisława Bajtlika, astrofizyka i popularyzatora nauki, dowiódł, że skoro każdy punkt wszechświata można uznać za jego centrum, to twierdzenie, że szkoła jest zawsze w jego centrum, także jest prawdziwe. Quod erat demonstrandum.
Przed nami kolejne Szczyty dla Edukacji – wiosenny dla organizacji SOS i jesienny z udziałem wszystkich środowisk współtworzących i zmieniających polską szkołę na bardziej nowoczesną, przyjazną i demokratyczną.